Yanna Hoek

Projectmedewerker

In september 2021 sloot Yanna Hoek zich aan bij het team van Young Innovators. Ze bracht een indrukwekkende loopbaan mee, opgebouwd tijdens en na haar – voor duurzaamheid onwaarschijnlijke - opleiding in de criminologie.

Ongelijkwaardigheid als systeemcrime

“Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in het begrijpen van mensen en mind/hersenen en hoe dat wordt beïnvloed,” begint ze haar uitleg. “Vooral de ‘hidden’, de onzichtbare lagen zoals taboe, ongelijkwaardigheid, waarom mensen in de criminaliteit terecht komen. Dat is eigenlijk psychologie, maar ook: hoe kan het dat door een politieverhoor mensen onterecht in de gevangenis belanden? Later in mijn studie leerde ik meer systemisch hiernaar te kijken: dat bepaalde mensen steeds de dupe zijn van bepaalde straffen, dus dat het grootschaliger en op schadelijker manier gebeurt. Daarna ben ik nog breder gaan kijken, bijvoorbeeld naar bedrijven die zich wel legaal binnen de wet gedragen, maar toch schadelijke gevolgen veroorzaken.” Tijdens een studieperiode in Canada breidde haar inzicht in de effecten van ongelijkheid zich uit. “De mensenrechten van minderheden en mensen in arme landen zijn het meest de dupe van ongelijkheid, net als de natuur en de aarde,” vat ze samen.
Voor haar master in Utrecht ging ze klimaatrechtszaken bestuderen bij Urgenda, waar toen de klimaatzaak tegen Shell werd voorbereid. “Daarna heb ik 30 activisten van over de hele wereld – Canada, Zwitserland, Australië, Pakistan –  geïnterviewd die ook zulke zaken aanspanden tegen bedrijven en landen. Dat heeft me heel erg geraakt.”
Ze liep intussen stage bij Amnesty en werkte bij de Time is Now foundation, waar ze een schoolklas begeleidde die in actie wilde komen naar aanleiding van de schoolstaking van Greta Thunberg. Daar had ze ook veel contact met youth4climate, dat een initiatief van Haagse scholieren is.
“Bij Amnesty was ik bezig met palmolieplantages. Daar merkte ik dat, in 2017 nog, mensenrechten en duurzaamheid gescheiden werelden waren. Dat is sindsdien al veranderd,” vertelt ze. Time is Now lobbyt bij politieke partijen om duurzaamheid vast onderdeel van onderwijscurricula te maken.
Terugkerend thema is het systeemdenken.

Eigen rol begrijpen

Yanna begon in het team van Young Innovators. “Ik zie Stichting Technotrend als koploper in dit nieuwe denken. Systeemdenken staat centraal in de programmalijnen die we ontwikkelen. We proberen ze zó in te richten dat het niet ‘even langskomt’ in het curriculum, maar doorwerkt in de school, als inspiratie en als skills voor systeemdenken en systeeminnovatie. Jongeren leren hun eigen rol te begrijpen maar ook hun positie in grotere systemen. Met vragen als ‘wat is mijn positie?’, ‘wat kan ik doen?’.”
Als voorbeeld herinnert ze zich een les over recycling waarin karton als voorbeeld diende. “Een leerling vroeg waarom dat een probleem was, want ‘karton kan toch prima worden gerecycled?’ Ik ging met hem in gesprek over waar karton van wordt gemaakt. ‘Bomen’. En waar stonden die bomen? Wat kost het transport? Hoeveel karton wordt hergebruikt? Moeten we wel verpakken? Door dit soort vragen merk ik dat leerlingen meer begrip van systemen krijgen, dat ze zien hoeveel kanten er aan producten zitten. Ik vind het heel mooi om de kwartjes te zien vallen.”
Behalve aan Young Innovators werkt Yanna in het project Transformation Through Imagination (TTI) aan het ontwikkelen van lesplannen, een brochure en een docententraining. “We willen zoveel mogelijk door docenten zelf laten doen. We verzorgen hooguit een gastles, maar we vinden het heel belangrijk om scholen eigenaarschap te geven.”

Waarden omzetten in actie

“We hebben onze wereld heel sterk gescheiden in compartimenten. Langzaam gaan we inzien dat die delen veel invloed op elkaar hebben,” zegt Yanna hierover. “Duurzaamheid is niet alleen een technologisch probleem, we moeten ook anders gaan denken en een ander soort wetten maken. Ik denk dat de sociale kant driekwart van veranderingen is en maar een klein deel door technische innovaties tot stand komt.”
Zo vindt ze dat onderwijs bij klimaatbeleid ‘een ondergesneeuwd kindje’ is. “Bij transities wordt vooral naar groots en meeslepend beleid gekeken, meer gedreven door het ego van politici dan door waarden en door wat we belangrijk vinden en hoe we willen leven. Vaak wordt de basis vergeten, en die wordt mede in onderwijs gelegd. Scholieren zitten veel uren in het klaslokaal maar beleven er weinig en ze komen nauwelijks in aanraking met anders denken.”
“Ik wordt soms activistisch genoemd. Eigenlijk zoek ik naar hoe je je waarden kunt omzetten in actie. Welke middelen hebben we daarvoor?”.

Yanna Hoek

Neem contact op